Chào mừng bạn đến với RT System

  • Đăng nhập / Đăng ký

Rủi ro khi chia tách cổ phiếu và thưởng cổ phiếu ESOP


Tin Tức 16/04/2018

Rủi ro khi chia tách cổ phiếu và thưởng cổ phiếu ESOP

Xin được mượn bài phân tích từ TCBS để nói về rủi ro khi chia tách cổ phiếu và thưởng cổ phiếu ESOP

Giá một cổ phiếu được quyết định bởi mối quan hệ tương quan cung và cầu, trong đó dòng tiền quyết định mức cầu và số lượng cổ phiếu lưu hành xác định mức cung cổ phiếu. Bất kỳ thay đổi từ hai yếu tố trên sẽ ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

Thị trường chứng khoán tăng tốc từ năm 2017 do dòng tiền đổ mạnh vào thị trường với giá trị giao dịch hàng ngày bình quân lên đến 9000-10,000 tỷ. Khi thị trường tăng tốc đã xuất hiện một số yếu tố tăng cung dẫn đến loãng giá cổ phiếu từ các công ty niêm yết.

Tại các đại hội cổ đông sắp tới, các công ty niêm yết thường trình bày các kế hoạch phân chia lợi nhuận rất hấp dẫn cho cổ đông. Ví dụ điển hình là một công ty niêm yết có giá cổ phiếu tăng nhanh lên hơn 100,000 đồng/cp sẽ trình bày kế hoạch thưởng 50% cổ phiếu, cổ tức tiền mặt 2,000 đồng/cp và phát hành thêm tỷ lệ 10:2 cho cổ đông ở mức giá 30,000 đồng/cp. Ngoài ra công ty cũng chèn vào nội dung phát hành 3% cổ phiếu ESOP cho CBCNV tương đương 10 triệu cổ phiếu giá 10,000 đồng/cp. Thoạt nhìn thì cổ đông hưởng lợi rất lớn từ cổ tức tiền mặt, 50% cổ phiếu thưởng và 20% cổ phiếu phát hành thêm với giá chỉ bằng 1/3 giá thị trường trong khi CBCNV chỉ có 3% cổ phiếu ESOP. Cố đông dễ dàng phê duyệt kế hoạch phân phối lợi nhuận. Tuy nhiên lợi ích của hai bên hoàn toàn khác nhau.

Công ty niêm yết khi chia cổ phiếu thưởng chỉ là một động tác bút toán chuyển số tiền bằng số lượng cổ phiếu thưởng nhân với mệnh giá 10,000 đồng từ tài khoản thặng dư vốn cổ phần hoặc tài khoản lợi nhuận chưa phân phối sang tài khoản vốn điều lệ. Do vậy, bảng cân đối kế toán không có gì thay đổi và không đồng nào từ công ty vào túi cổ đông. Khi trả cổ tức tiền mặt 2,000 đồng, phát hành cổ phiếu thêm với giá 30,000 đồng, cổ đông phải nộp thêm tiền chênh lệch từ tiền mua cổ phiếu phát hành thêm và cổ tức nhận được. Công ty sẽ tiếp tục ghi nhận thêm khoản thặng dư vốn cổ phần từ số chênh lệch giữa giá phát hành 30,000 đồng và mệnh gíá 10,000 đồng. Đó sẽ bổ sung thêm nguồn thặng dư vốn cổ phần để công ty tiếp tục thưởng cổ phiếu trong các năm tới. Một lượng tiền không nhỏ từ thị trường chảy vào công ty niêm yết và cầu cổ phiều giảm tương ứng, đồng thời cung cổ phiếu tăng lên.

Vào ngày chốt giao dịch không hưởng quyền cổ phiếu thưởng hay cổ phiếu phát hành thêm hay cổ tức tiền mặt, sở giao dịch chứng khoán sẽ chỉnh lại giá cổ phiếu tham chiếu theo tỷ lệ tương ứng và giá trị số cổ phiếu của cổ đông nhận được trước và sau ngày giao dịch không hưởng quyền như nhau. Hay nói cách khác tổng lời của cổ đông bằng không. Giá cổ phiếu có thể tăng ngay khi có thông báo chốt quyền do thị trường phản ứng trước tin chia thưởng nhưng về lâu dài sẽ giảm lại vì số lượng cổ phiếu tăng lên và dòng tiền đã chảy phần nào vào công ty niêm yết.

Ngược lại khi CBCNV nhận 3% cổ phiếu ESOP giá 10,000 đồng thì họ nhận được tiền tươi thóc thật là 900 tỷ=10 triệu cổ phiếu *(100,000-90,000). Đó vì họ được mua một giá rất hời 10,000 đồng cho một cổ phiếu đang giao dịch với giá 100,000 đồng mà sở giao dịch chứng khoán không điều chỉnh giá vào ngày công ty phát hành ESOP. Về mặt thuế thu nhập cá nhân họ chỉ đóng thuế 0.1% trên giá bán khi bán cổ phiếu và tỷ lệ này thấp hơn rất nhiều so với biểu thuế lũy tiến thuế thu nhập cá nhân. Về mặt báo cáo tài chánh và sổ sách kế toán thì vẫn đẹp vì số tiền lợi nhuận 900 tỷ vẫn không ghi nhận thành chi phí trên sổ sách và các chỉ tiêu lợi nhuận như ROE, ROA không bị ảnh hưởng gì cả. Vậy cổ đông chính là người phải trả số tiền chênh lệch do giá cổ phiếu bị loãng vì số lượng cổ phiếu ESOP phát hành.

Một số công ty niêm yết hạn chế giao dịch cổ phiếu ESOP trong 1 hay 2 năm nhưng thực chất phần lớn CBCNV đã có sẵn cổ phiếu trên tài khoản từ các đợt ESOP trước và họ chỉ bán đi số cũ và tạm thời giữ số cổ phiếu mới trên tài khoản. Do đó cung cổ phiếu sẽ tăng lên theo số lượng 10 triệu cp ESOP.

Ngoài ra việc phát hành 3% ESOP giá 10,000 ngay từ đầu năm mà không ràng buộc với chỉ tiêu tăng trưởng lợi nhuận và doanh thu thì chẳng khác nào trả tiền trước cho một dịch vụ đi thuê bất chấp chất lượng dịch vụ hoàn thành tốt hay xấu.

Một vài công ty gắn ESOP với tỷ lệ tăng lợi nhuận tuy nhiên phải nên gắn vào tỷ lệ tăng lợi nhuận/cp (EPS) sau khi phát hành thêm ESOP để hạn chế tăng chỉ số P/E và loãng giá cổ phiếu. Thực tế, lợi ích cuối cùng mà cổ đông có được chính là giá cổ phiếu tăng lên. Giá cổ phiếu đi lên phản ánh lợi nhuận/cp tăng lên, chất lượng lợi nhuận phản ánh qua các chỉ số lành mạnh trên bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ cũng như chất lượng quản trị doanh nghiệp. Do đó ESOP phải gắn liền với kỳ vọng tăng giá cổ phiếu thì mới hài hòa lợi ích cổ đông và CBNCNV.

Ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và bán lẻ là bốn nhóm ngành có giá cổ phiếu tăng mạnh khi thị trường chứng khoán nóng sốt. Các công ty niêm yết thuộc bốn ngành này cũng thường sử dụng kỹ thuật cổ phiếu thưởng, phát hành thêm và ESOP trong các kỳ đại hội cổ đông. Các công ty niêm yết thuộc ngành khác cũng dùng kỹ thuật này nếu giá cổ phiếu tăng nóng. Cầu dòng tiền sẽ giảm và lượng cung cổ phiếu sẽ dần tăng lên. Do dó giá cổ phiếu khó lòng tăng tiếp.

Bài liên quan


Bình Luận(0)

Bình Luận


TIN TỨC CẬP NHẬT

1.jpg

Khuyến nghị mua SSI - Cổ phiếu đầu ngành, lợi nhuận tốt nhờ thương vụ VNM

Xem thêm
2.jpg

Hướng dẫn đăng ký mở tài khoản chứng khoán

Xem thêm
3.jpg

RT System - Chuẩn bị bán VCB trong 3 tuần tới vùng 64 65

Xem thêm
4.jpg

Bản tin 13.11.2017 - Nhóm Midcap đang tích lũy tốt, một số mã đã vào Uptrend Weekly

Xem thêm

Copyright RT SYSTEM 2018. All right reserved.